Een derde poging
We hebben gezien dat het ruime fokmateriaal dat in het begin van 1900 aanwezig was o.a. in de kennels "van Haarlem" en "Medo" op niets is uitgelopen. Dat was de éérste aanzet tot het fokken van de langhaar. Dankzij de inspanningen van Dr. v.d. Akker en van latere fokkers onder zijn aanvankelijke leiding, lukte het de tweede keer wél. Een derde poging werd ondernomen door de heren Aarts en v.d. Kundert te Tilburg-Udenhout in 1945. Het zuiden van Nederland was toen al enige tijd bevrijd en op 12-3-1945 werd er een nest langharen geboren uit Duc en molly, twee honden van onbekende afstamming en die niet verwant waren aan de honden van Dr. v.d. Akker. Uit deze combinatie werden geboren: Breston B.G.O. 115136 en Hertha B.G.O. 115135. Uit de combinatie Breston met Hertha werd een nest geboren met twee reuen: Arno en Astor, en twee teven: Astrid en Anita, dat was op 12-10-1947. Dit waren ook de langharen die voor het eerst nį de oorlog op een tentoonstelling uitkwamen. Breston behaalde op de Hofstad tentoonstelling in 1948 onder keurmeester F.H. van Schoonderwalt 1U; Arno in Utrecht op 13-14 november 1948 in de jeugdklasse 1G en Astrid 1ZG onder keurmeester S. Franzen. Astor kwam uit op de jubileumtentoonstelling van de NHC op 12 juni 1948 te Utrecht; uitslag onbekend. De combinatie van Breston met Hertha werd nog herhaald in 1949 en volgens opgaven was dat een C-nest. Waarschijnlijk is er dus ook nog een B-nest geweest. Geen van deze honden is ooit vermengd geweest met de honden van Dr. v.d. Akker. Al mijn naspeuringen ten spijt is het mij niet gelukt ook maar iets van deze honden uit Tilburg-Udenhout terug te vinden. De heren Aarts en v.d. Kundert zijn al overleden en wat er van de honden is terecht gekomen, is niet bekend.
Verschillende keren herhaaldelijk navraag bij de secretaris van de Kynologenvereniging Tilburg heeft niets opgeleverd. De derde poging is mislukt door gebrek aan continuļteit, evenals dat bij de eerste keer het geval was. De ervaring heeft geleerd dat, als er bij een ras of variėteit van beperkte omvang twee of drie fokkers wegvallen, er binnen tien jaar nauwelijks nog honden van dat ras of variėteit voor de voortplanting meer beschikbaar zijn. De liefhebbers van de langhaar mogen van geluk spreken, dat Dr. v.d. Akker, die op zijn 57e jaar met het fokken van deze variėteit begon, lange tijd persoonlijk alles kon leiden. Als hij in de eerste 10 ą 15 jaar was weggevallen, zou ook zijn poging tot herleving van de langhaar mislukt zijn en zeker door zijn zwijgzaamheid geen aanknopingspunten zou hebben gegeven aan andere personen buiten zijn foklijn. Men kan hier lering uit trekken: een fokadviescommissie en berichten over de plaatsing van honden zijn daarom blijvend van grote betekenis, evenals het lidmaatschap van de NHC van de nieuwe langhaar-bezitters.

Kritiek en uiteindelijke waardering
Aanvankelijk was de kring mensen rondom het werk van Dr. v.d. Akker, erg klein. Nį de oorlog breidde deze zich gestaag uit, maar de erkenning op papier bleef nog lang uit. Soms richtte men zich tegen de persoon, soms tegen de variėteit of tegen beiden. Zo schreef b.v. C.A. Kruis in "de Hondenwereld" van 1-5-1951 (zie: van Rheenen, pag. 38): "M.i. is de zaak zo, dat men bezig is een variėteit, die nooit als variėteit heeft bestaan, kunstmatig in het leven te roepen. Bij iedere kortharig herdershondenras komen van tijd tot tijd langharige toevalsproducten voor. Wil men daar constante vererving bereiken, wel, dat is dan een aardige hobby.
Als men de te maken variėteit maar niet als van oudsher bestaande variėteit gaat beschouwen. De langharige 'schepershondenhistorie', waarop kort -en ruwharen kunnen bogen, heeft de langhaar niet." Van Rheenen plaatst daar terecht een vraagteken achter, we weten uit het voorgaande nu ook dat deze opmerking volstrekt misplaatst was. Integendeel, misschien wel langer dan de kort -en ruwhaar, was de langhaar bij de kudde werkzaam en zeker een werkhond, in welke vorm dan ook. Faust was afgericht voor bewaking, Adri was een  waakhond, Wolf een trekhond, de honden van Ir. Voskens en de heer Klerk kwamen van de kudde vandaan en dat was nog in 1940! Ook in het boek "Schepershonden van het Europese Vasteland" van ± 1958 schrijft C.A. Kruis nog over de langhaar (pag. 79):"De langhaar kan in dit verband (als het gaat om bekende honden van vroeger) buiten bespreking blijven. Deze variėteit kwam alleen in toevalsproducten voor en wordt slechts de laatste tijd door een enkele voorstander gefokt." We weten nu dat nóch het één, nóch het ander waar is.
Maar C.A. Kruis is ook een heel eerlijk en sportief mens gebleken, die zich niet heeft geschaamd om zijn ongelijk te erkennen. Immers, in de "Hondenwereld" van 16-5-1959 (zie: van Rheenen, pag. 41) schrijft hij: "In de loop der jaren heb ik er meermalen op gewezen, dat het gewoon is als er bij kortharige schepershonden rassen van tijd tot tijdhonden voorkomen met een langharige beharing; die moeten dan als toevalsproducten worden beschouwd. Ook dat de liefhebberij voor de langharige Hollandse Herdershond altijd zeer beperkt is geweest. Amsterdam (Winner tentoonstelling) heeft nu wel aangetoond, dat dit tijdperk achter de rug is.
Natuurlijk moet het mogelijk zijn, door doelbewuste teeltkeuze uit de lang behaarde kortharen, een constant verervende variėteit te fokken. De voorstanders van de Hollandse langhaar zijn daar klaarblijkelijk in geslaagd. Er waren 13 exemplaren ingeschreven (1 afwezig), twee kregen U en 10 ZG. Het was een mooie, levendige, homogene collectie, dit laatste zowel wat bouw, type, kleur en karakter betreft. Er is geen sprake meer van toevalsproducten. Natuurlijk treffen we bij deze langharen inteelt aan, vrij zware zelfs.
Maar bij het vastleggen van een variėteit is zoiets onvermijdelijk en daarop kan hier dan ook geenszins een gerechtvaardigde aanmerking worden gemaakt. En dat de fokkerij behoedzaam - ook wat karakter, temperament en aanverwante dingen betreft - heeft plaatsgevonden, bleek wel duidelijk uit de totaalindruk die de mensen van gebruikshonden in Amsterdam werd geboden. Een felicitatie is hier ongetwijfeld op zijn plaats. "

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17

index historie